بیماری های نقص ایمنی به گروهی از بیماری ها گفته می شود که اختلالاتی در سیستم دفاع ایمنی بدن وجود دارد . فردی که به یکی از این بیماری ها مبتلا باشد دفاعی در مقابل عفونت ها ندارد و یا اگر داشته باشد بسیار کم است . در نتیجه فرد می تواند به تعداد زیادی عفونت ها ( از سرما خوردگی مکرر و سایر عفونت های تنفسی گرفته تا بیماری های پوستی و گوارشی و عفونت مفصلی ) مبتلا گردد که علائم مختلفی را در گوش ، بینی ، نقص ایمنی اولیه ممکن است ارثی باشد و یا ممکن است عوامل دیگری در بروز آن دخالت داشته باشد .
بیماری نقص ایمنی به دو گروه اولیه ( اغلب ارثی ) و ثانویه ( در نتیجه سایر بیماری ها مانند سرطان ، ایدز ، پیری ، سوء تغذیه و یا داروها ) تقسیم می شوند .وقتی نقص ایمنی ارثی باشد به آن نقص ایمنی اولیه گفته می شود که نقص به صورت اولیه در کروموزوم انسانی قرار دارد و از والدین به فرزندان انتقال می یابد .